Cạnh tranh là trò chơi của kẻ thua cuộc
Peter Thiel: đừng khởi nghiệp để cạnh tranh — hãy khởi nghiệp để thoát khỏi cạnh tranh. 10 điểm mù về cạnh tranh mà startup Việt hay mắc, và cách xây một vị trí

Nguyễn Phạm Quốc Đạt

Trước khi làm founder, trước cả khi viết dòng code production đầu tiên, tôi đã kiếm những đồng tiền online đầu tiên với một vai trò ít ai khoe: Publisher — người đặt quảng cáo lên website để ăn chia doanh thu.
Hôm nay tôi mở lại mấy cái dashboard cũ, nhìn lịch sử thanh toán kéo dài từ 2021 đến 2025, và quyết định khép lại chương này bằng một bài tổng kết thành thật — cả những con số đẹp lẫn sự thật phũ phàng đằng sau nó.
Nói đơn giản: bạn có traffic (người vào web), các mạng quảng cáo có nhà quảng cáo cần hiển thị. Bạn đặt mã quảng cáo của mạng lên site, mỗi lượt hiển thị hoặc click bạn được chia một phần tiền. Không cần tạo sản phẩm, không cần khách hàng của riêng mình — chỉ cần traffic và biết tối ưu.
Nghe rất hấp dẫn với một người mới: thu nhập "thụ động", làm một lần ăn mãi. Thực tế thì khác xa, tôi sẽ nói ở dưới.
Suốt mấy năm tôi thử qua kha khá mạng, chủ yếu là pop-under, push notification và banner:
Mỗi mạng một thế mạnh: mạng thì fill rate cao, mạng thì giá tốt cho một số GEO, mạng thì thanh toán nhẹ nhàng. Cái nghề này thực ra là trò chơi của tối ưu: cùng một lượng traffic, đổi mạng / đổi định dạng / đổi vị trí là doanh thu nhảy.
Tôi không giấu, vì giấu thì bài này vô nghĩa.
Profiton (Galaksion) — tổng doanh thu tích luỹ ~$2,062. Lịch sử rút tiền là một chuỗi đều đặn khoảng $50 mỗi lần, trải dài từ 2021 đến tận 2025, lần nào cũng "Success". Tới thời điểm tổng kết, thu nhập tháng này còn $0.47, hôm nay $0.01 — traffic đã cạn dần.
Adsterra — kiếm được ~$670, và đã rút sạch về 0. Cũng là những lần payout ~$50 rải đều suốt mấy năm.
Cộng thêm Clickadu và PropellerAds, tổng cả hành trình rơi vào tầm vài nghìn đô — sau nhiều năm.
Đó là sự thật ít người nói: với một publisher nhỏ, tiền không đến thành cục. Nó nhỏ giọt $50 một lần, năm này qua năm khác, vừa đủ chạm ngưỡng rút tối thiểu.
Nếu chỉ tính tiền, vài nghìn đô chia cho mấy năm là một mức rất khiêm tốn. Nhưng cái tôi học được thì đáng giá hơn nhiều:
Đến một lúc tôi nhận ra mình đang dành thời gian để tối ưu vài đô, trong khi cùng năng lượng đó có thể đặt vào việc xây một thứ của riêng mình — thứ có thể tích luỹ lợi thế theo thời gian thay vì phụ thuộc vào chính sách của một mạng quảng cáo.
Làm publisher dạy tôi về internet, về traffic, về sự kiên trì với những con số nhỏ. Nhưng nó cũng cho tôi thấy rất rõ giới hạn của một mô hình không có quyền sở hữu. Đó là lý do tôi chuyển hẳn sang con đường founder và kỹ thuật — WebAR, Spatial Computing, xây sản phẩm thật.
Vài nghìn đô sau nhiều năm không phải con số để khoe. Nhưng giai đoạn làm Publisher là một trường học rẻ tiền và thực tế: nó dạy tôi tôn trọng traffic chất lượng, yêu thích tối ưu dựa trên số liệu, và quan trọng nhất — hiểu vì sao phải xây thứ mình thật sự sở hữu.
Nếu bạn đang bắt đầu với ad-publisher: cứ thử, nó dạy bạn nhiều. Nhưng đừng nhầm nó với một cỗ máy in tiền. Hãy xem nó như lớp học nhập môn về internet kinh tế — rồi dùng những gì học được để xây một thứ lớn hơn.
Nhận bài viết mới qua email
Viết về WebAR, Spatial Computing, AI và hành trình Founder. Không spam — chỉ khi có bài hay.
Peter Thiel: đừng khởi nghiệp để cạnh tranh — hãy khởi nghiệp để thoát khỏi cạnh tranh. 10 điểm mù về cạnh tranh mà startup Việt hay mắc, và cách xây một vị trí

Nhân dịp được NVIDIA Inception và AWS Activate cùng tài trợ 10.000$ để RealiTech tiếp tục khởi nghiệp, tui quyết định làm một bài tổng kết cho "năm học" vừa qua

Bình luận